|
Zondag 22
september 1996 - Radio 5 - 17.02 uur (ZVK)
Gereformeerde Kerk Vrijgemaakt te Kampen
Voorganger: Prof.dr. M.te Velde
LITURGIE
Votum en
zegengroet
Zingen: Psalm 103: 5 en 9
Gebed
Schriftlezing: 1Kor.2:1-16
Zingen: Gezang 27:3 en 6
Prediking (1Kor.2:16b)
Zingen: Psalm 119:49
Dankgebed en voorbede
Belijdenis van het geloof
Zingen: Gezang 31:1 en 3
Zegen
Er werd gezongen uit het Gereformeerd Kerkboek.
Gebed:
Here onze
God, Vader in de hemel! Wat fijn dat U onze God wilt zijn! We
zijn hier bij elkaar om U te prijzen. Want U bent als een
Vader om ons heen.
U kent ons. U bent er, waar we ook zijn. U legt uw hand op
ons. U weet alles wat er in ons omgaat. U peilt onze gedachten
en gevoelens, op een manier die tussen mensen nooit mogelijk
is. U weet, hoe wij er aan toe zijn, wat er in ons is aan
vertrouwen en levenslust, aan dankbaarheid en goede moed. U
weet ook wat er in ons is aan verdriet, aan pijn, aan
spanning, aan zorg, twijfel of eenzaamheid, aan wanhoop
misschien. Eerbiedig komen we bij U om U te vragen: spreek ons
aan met uw Woord.
Spreek ons aan, waar we ook zijn. Via de radio zijn we aan
elkaar verbonden in een wijde kring, waarin we voor het
grootste deel elkaar niet kennen en onzichtbaar voor elkaar
zijn. Laat uw goede Geest ons toch in dit uur verbinden, zodat
we samen ons hart richten op U, de levende God. Maak ons wijs,
als U vanmiddag ons aanspreekt met het evangelie. Geef ons
goed geestelijk voedsel. Here, op U willen we steunen. U
willen we eren. Naar U willen we luisteren. Zegen ons daarin.
Om Jezus' wil. Amen.
Preek:
Tekst: 1Cor.2:16 'Maar wij hebben de zin van Christus.'
'Wij hebben de zin van Christus'. Op het eerste
gezicht is dat een heel abstracte uitspraak. Haast een
raadselspreuk. 't Is een diep woord. En tegelijk raakt het een
heel centraal punt in je leven. Welke zin heb je? 'Zin', dan
denken wij aan 'ergens zin in hebben'. Zo moet je het hier niet
opvatten. 'Zin' betekent hier: verstand, begrip, denkwijze.
De vraag is: welke geest, welke mentaliteit woont er in je? Wat
is je blikrichting en je denktrant? Hier vallen de grote
beslissingen in je leven.
Bij deze vraag: heb je de zin, de geest, de denkrichting van
Christus? Over deze korte uitspraak van de apostel Paulus willen
we vanmiddag samen nadenken:
Wij
hebben de zin van Christus
In die uitspraak klinken vier dingen door:
1.
geopenbaarde wijsheid
2. innerlijke overtuiging
3. betrouwbaar inzicht
4. een veilige koers
1.
Geopenbaarde wijsheid
Waar haalt een christen zijn wijsheid vandaan?
Het is een wijsheid die God heeft bekendgemaakt, zegt Paulus.
God is een God die zich graag aan ons mensen bekend wil maken.
Hij is geen God die zich verbergt, die zich in het duister
terugtrekt. Zó is Hij niet. Hij is geen vage of duistere God,
maar Licht, louter Licht. En Hij is Liefde, naar buiten tredende
Liefde. Hij wil dat wij Hem kennen. God wil helder en klaar voor
ons zijn, dichtbij en nauw aan ons verbonden.
Maar hoe kunnen we Hem léren kennen? Wij kunnen niet van onze
kant als het ware de ladder pakken en tot God opklimmen om te
onderzoeken wie Hij is en wat er in Hem omgaat en wat Hij wil.
Dat is onbegonnen werk. God is God!
- Hij is groot en wij
begrijpen Hem niet.
- Hij is hoog verheven.
- Hij is ook diep.
Eindeloos diep zijn zijn gedachten, zijn plannen, zijn
daden.
Wat er in Hem
is, dat heeft geen oog gezien en geen oor gehoord en het is in
geen mensenhart ooit opgekomen. Wij zijn stofjes aan de
weegschaal, zegt Jesaja 40, druppeltjes aan de emmer. Hoe zouden
wij God dan kunnen controleren of Hem vertellen hoe het moet?
En toch kan het, dat wij die hoge en diepe God kennen.
Het kan zelfs zó, dat óns denken en kennen hetzelfde worden
als het denken en kennen van Gods eigen Zoon.
Dat kan door het werk van de Heilige Geest, zegt Paulus.
1Kor.2:10: 'Want ons heeft God het
geopenbaard door de Geest.' Kijk maar wat die Geest doet. De
Geest is de grote Verbindingenlegger, de Bruggenbouwer tussen
eeuwigheid en tijd, tussen hemel en aarde, tussen God en mens.
Hij is het die eeuwig alle dingen doorzoekt. Die erin doordringt
om het te begrijpen.
Gods Geest is overal. Hij onderzoekt ook de diepten van God,
zijn diepste gedachten, datgene wat achter al Gods daden ligt.
Hij weet waaróm God het allemaal doet. En wat Hij er mee op het
oog heeft. Hij doorziet de patronen die er in zitten. Hij is er
volkomen vertrouwd mee.
Bij Gods Geest is er totaaloverzicht, diepzicht en hoogzicht.
Wat voor óns onbereikbaar en ondoorgrondelijk is, dat is voor
de Geest volkomen doorzichtig.
En met het resultaat van zijn gang door de diepste diepten van
God komt de Heilige Geest dan naar óns toe. Want dat
onderzoeken van de diepten van God doet de Geest met het oog op
ons. 'Ons' - wie zijn dat? Dat zijn allereerst de apostelen,
zoals Paulus. Zij hebben het evangelie van God ontvangen. Ze
hebben het overal gepredikt. En ze hebben het op papier gezet.
Via de Heilige Schrift komt het ook naar ons toe.
Zo geldt wat hier staat ook van ons. En wat is de kerninhoud van
die openbaring? Paulus zegt: 'Jezus Christus en die
gekruisigd'. Gods Zoon aan het kruis is de Heiland van de
wereld. Dat is de korte samenvatting van het evangelie. In het
kruis van Christus komen alle lijnen van Gods diepe gedachten en
plannen samen.
En daar zit dan ook precies de dwaasheid voor ons mensen. Want
Christus aan het kruis, dat betekent, dat het met ons mensen
helemaal niet in orde is, met ons denken niet, onze mentaliteit
niet, ons praten en handelen niet.
Het kruis spreekt van zonde en schuld en eeuwige straf.
Het kruis maakt duidelijk, dat er voor ons niets te verwachten
is uit de mens, uit de krachten en activiteiten van deze wereld.
Er is voor ons niets te verwachten buiten God, buiten de Heiland
Jezus om. Iedereen staat zonder God op dood spoor. Dat geldt tot
in ieder detail van je leven.
Het geldt ook voor christenmensen.
Elke gedachte van ons buiten God om, elke begeerte, ieder plan,
ieder woord, iedere daad buiten Christus om, is een doodlopend
spoor. Daar zit voor ons allemaal de dwaasheid van de
christelijke boodschap. Het kruis zegt, dat je jezelf niet als
uitgangspunt mag nemen. Dat horen we niet graag.
Want zo zitten we nou juist in elkaar, dat we altijd bezig zijn
te redeneren vanuit onze eigen invalshoek, vanuit
wat we zelf van de denken vinden. Dus hebben we daar moeite mee,
dat je niet in jezelf je uitgangspunt, je steun, je vertrekpunt
kunt nemen. Dat is moeilijk in de grote lijnen van ons leven,
maar ook in de kleine dingetjes van elke dag.
Maar dan brengt de Geest de wijsheid van God aan ons over.
Het kruis van Christus zegt, dat het met ons mensen niet in orde
is. Ja, maar het kruis betekent ook, dat God in eeuwige liefde
naar ons toekomt. Onze zonde en onze mislukking hebben niet het
laatste woord. Door Christus worden we gered.
De redding komt 'van de andere kant'. De Bijbel is er vol van:
redding door de liefde van God en door het offer van Jezus
Christus.
Hier moet je dus je wijsheid zoeken: in de openbaring van God,
in wat Gods Geest ons bekend maakt. In wat de Heilige Schriften
zeggen. In wat de kerk van Christus verkondigt.
Door de dwaasheid van het kruis heen, moet je je behoud zoeken
aan de andere kant, bij de eeuwige God. Geopenbaarde wijsheid,
daar moet je het van hebben!
2. Innerlijke overtuiging
Maar kan een mens ooit aansluiting krijgen op die goddelijke
wijsheid? Je hoort veel over God. Je weet wat Hij vindt en wat
Hij wil. Maar hoe wordt dat werkelijkheid in jezelf? Hoe komt er
ooit die verbinding tussen Gods willen en jouw willen? Toch kán
het. Het staat hier zelfs heel vrijmoedig.
Het is een boude bewering hier: 'Wij hebben de zin van
Christus.' Hebben. Bezitten. We bezitten precies
hetzelfde inzicht als er woont in de Zoon van God, onze Heiland,
zegt Paulus. Dat is niet iets včr weg, maar het zit binnen in
je. En 'wij', dat is allereerst Paulus, dat zijn de apostelen.
Maar het zijn vervolgens ook alle mensen die in Christus
geloven. Dat is me nogal een wonder!
Op dat punt zit er een duidelijke sprong in het verhaal van
Paulus. In 1Kor.02:16 staat in het eerste gedeelte: 'Wie kent
de zin van de Here, dat hij Hem zou voorlichten, zou adviseren?'
Met andere woorden: er is een eindeloze afstand tussen ons
kleine denken en de diepe gedachten van God. Hoe wij tegen de
dingen aankijken en wat God er van vindt, dat is een eindeloos
verschil. En toch staat hier: wij hebben de zin, het inzicht,
de manier van denken van Christus in ons. Onze mentaliteit,
de geest waarin wij denken en voelen, datgene wat wij gaan
willen (vandaag en morgen en overmorgen), dat wordt helemaal net
zo als Christus denkt en voelt. Zó kom je in harmonie met God.
Hoe gaat dat dan in z'n werk? Dat gebeurt doordat de Geest van
God niet maar met een openbaring, met een stukje instructie naar
de apostelen en naar ons toe komt en dan buiten ons blijft
staan. Nee, Hij zelf is ons gegeven.
Hij komt in ons wonen. En Hij brengt een
omwenteling in ons denken tot stand. Want er zijn twee
'geesten': de geest van de wereld en de Geest van God.
-
De geest
van de wereld, dat is de manier van kijken en denken zoals
wij die van onszelf hebben. Wij vinden bepaalde dingen
'normaal'. Wij hebben een eigen menselijke kijk op goed en
kwaad, op leven en dood, op wat mag en niet mag, op wat je
prettig vindt en wat niet. Dat is de 'geest van de wereld'.
-
Maar daar
is ook de Geest van God. Die vertelt ons niet alleen maar
óver God, maar die geeft ons 'aansluiting' op God. Hij wil
bij ons binnenkomen, ons vervullen. Ons eigen denken wordt
daarbij niet vernietigd, maar het wordt vernieuwd,
omgeturnd, het komt helemaal onder de heilzame invloed van
de Heilige Geest. Er komt een nieuwe, sterke innerlijke
overtuiging.
Als de Geest in
ons komt wonen, dan gaat Christus in ons leven. Dan denk ˇk
niet meer, maar dan denkt Christus in mij. Ons denken en voelen
en taxeren van de dingen zal in de weg van het geloof identiek
worden aan zoals het bij Hem is.
Zulk denken is dus in ons leven geen zwerfkei, geen vreemde
brok; maar het gééstelijk denken van Christus wordt ons
helemaal eigen, een diepe innerlijke overtuiging. We hebben dan
niet maar af en toe eens een gedachte die strookt met Gods
denken. Maar we krijgen een volledig vernieuwd verstand en een
nieuwe denkrichting en nieuwe denkinhouden. We gaan de dingen
anders aanvoelen en verwerken. In dit leven is dat lang niet
perfect, zelfs bij de beste christen niet.
Maar het begin kómt er. Een begin als een wortel, waar een
nieuwe plant op groeit. Het kán echt, dat je diep van binnen
helemaal gaat denken vanuit de mentaliteit van Christus.
Welke mentaliteit is dat?
Het is de geest van liefde voor God en liefde voor je naaste.
Dat je alle zonde en ongerechtigheid haat. Dat je God wilt eren
en gehoorzamen, in alle grote en kleine dingen van het leven. En
dat je je naaste lief hebt en het goede voor hem zoekt. Heel
eenvoudig: een kind kan het leren.
Dit is de beslissende omwenteling in je leven: dat de Geest van
Christus je denken vernieuwt. Daar vallen alle beslissingen voor
wat er verder volgt. Christen zijn, leven met God, dat begint
van binnen. Het heeft daar zijn 'besturingscentrum'. En het
wordt met de kerk en met het christendom niets, als deze 'zin',
dit denken ontbreekt! Bid daar dus om: Here, kom met uw Geest in
mijn hart.
3. Betrouwbaar inzicht
Er klinkt een derde klank hier. De klank van vastheid en
betrouwbaarheid. Want, is die christelijke wijsheid nou wel zo
veel waard? Kun je het daar mee volhouden in de wereld van
vandaag? Er zijn zo veel geluiden, zo veel ideeën en meningen
die er dwars doorheen toeteren.
Overal om je heen zeggen ze heel andere dingen, verkondigen ze
andere leefmanieren en andere prioriteiten. En dat niet alleen!
In onszelf komen óók allerlei tegenstemmen op. Als christen
heb je bij jezelf van binnen allerlei inzichten en reacties die
niet stroken met het kruis van Christus. Vanuit wat je zelf
beleeft en zelf voelt, kom je in verzet tegen wat de Bijbel zegt
en tegen wat God wil. Hoe houdbaar is dan die christelijke
wijsheid? Is wat de Bijbel zegt dikwijls niet wereldvreemd?
Luister naar wat Paulus zegt. 'Wij hebben de zin van
Christus'. Daar klinkt een enorme betrouwbaarheid en
onaantastbaarheid in door. Want het evangelie komt naar ons toe
door Hem die het wéten kan: de Heilige Geest die de diepten van
God doorzoekt. Het komt van Christus, de Eniggeboren Zoon van
God, die aan de boezem van de Vader is, aan wie God alles heeft
bekendgemaakt. Hij heet in de Schrift niet voor niets de
Waarheid en het Leven. Hij is de Wijsheid in eigen Persoon. Hij
heet de afdruk van Gods wezen. Alles wat God geopenbaard heeft,
dat heeft de Here Jezus woord voor woord persoonlijk waar
gemaakt in zijn leven, zijn preken, zijn sterven en opstanding.
Hij is betrouwbaar tot en met.
En dan nog iets: God heeft het oordeel aan déze Man, aan
Christus gegeven. Hij is Koning. Hij is straks ook Rechter. Op
de laatste dag van de geschiedenis zal Hij komen om te oordelen.
Zijn 'zin', zijn inzicht zal beslissend zijn. Daar komt niemand
onderuit. Het Lam, dat ooit geslacht werd aan het kruis, zal de
levenden en de doden oordelen. Dan zal alles worden beslist
zoals Hij het hebben wil.
Daarom durft Paulus te zeggen, dat, als je de visie van Christus
deelt, niemand jou kan veroordelen. 1Kor.2:15: 'De
geestelijke mens beoordeelt alle dingen, zelf echter wordt hij
door niemand beoordeeld.' Dat is een dappere uitspraak, een
hoog woord!
Dat betekent dat er wel allerlei mensen kunnen zijn die het
christelijk geloof maar niks vinden. Die van de Here Jezus en
van het leven met God niets moeten hebben. En je kunt ook
allerlei visies en denkopties in jezelf voelen opkomen, die heel
anders zijn dan wat de Bijbel zegt. Maar dan moet je je niet in
de war laten brengen. Hier, in wat Christus heeft verkondigd, in
wat Paulus heeft geschreven, in wat de Bijbel zegt, vind je
betrouwbare kennis.
Dat betekent niet, dat christenen zich altijd onkwetsbaar
voelen, dat ze boven iedere discussie verheven zijn. Zie Paulus
zelf maar: hij kwam naar Korinte met veel vrezen en beven
(1Kor.2:3). Je wordt best wel heen en weer geschud en getrokken.
Maar wat wij door de Geest van God gekregen hebben, biedt wel
een zekerheid die niemand je kan afpakken.
We hebben hier in het apostolisch evangelie een betrouwbaar
Woord. Dat bedriegt ons niet. Hier leer je de dingen zien
precies zoals ze zijn.
'Mensen, wij hebben de zin van Christus!' Dat is een bemoedigend
woord. Koers maar op het kompas van de Schrift! Er komt wel van
alles op je af. Er zijn allerlei tegenkrachten. Maar dit is de
waarheid die de wereld overwint!
4. Veilige koers
Zo is er een vierde klank in dat woord 'Wij hebben de zin van
Christus'. Er is hier een wervende toon. Er wordt een appčl op
je gedaan: zorg dat je deel krijgt aan het denken van Christus.
Dat zijn Geest je vervult. Hier is een oproep: kom mee, mensen,
op het spoor van Gods eeuwige wijsheid! Het evangelie wil je
meetrekken op de goede weg van God. En dát is een veilige
koers. Daar is het Christus om te doen.
Hij is ons immers geworden (1Kor.1:30) tot wijsheid en tot een
volkomen verlossing. Hij wil niet dat we in onze eigen
dwaasheden ten onder gaan, dat doet Hem pijn. Hij wil dat we net
zo gaan denken en voelen en reageren als Hij.
Want Hij wil ons verlossen. Wijs worden. Dat is: dat je God lief
hebt. Dat je jezelf aan Hem toevertrouwt. Dat je alles van Hem
verwacht. Helemaal voor Hem leeft. En je naaste lief hebt als
jezelf. Dat is het ABC van de christelijke wijsheid. Heb je die
geest, die grondhouding, dan zul je ook in alle andere dingen
van het leven de weg kunnen vinden.
Je krijgt een betrouwbare kijk op jezelf en op de ander, op
heden en toekomst, op ziekte en dood, op huwelijk en
seksualiteit, op werken en geld verdienen, op de relaties waarin
je leeft en op alles wat zich maar aan je voordoet.
Hoe krijg je deze wijsheid, dit inzicht dat niet bedriegt?
-
Oefen je
erin, door de Bijbel te lezen en te overdenken, door te
bidden, door Gods wijsheid in praktijk te brengen.
-
Oefen je in
de godsvrucht.
-
Oefen je
zo, dat diep binnenin je die Geest van Christus woont en
alles beheerst.
Ik weet niet,
hoe u er geestelijk voor staat, hoe uw verhouding met God is.
Maar voor ons allemaal is het woord van Paulus gelijk: het wil
ons meetrekken. Zo dat wij het ook gaan zeggen: 'Ik? Ik heb de
zin van Christus!' Vraag het aan de Here, vandaag en elke dag
weer: Heer, geef mij uw Geest en maak mij wijs. Neem mijn
denken, maak het nieuw, dat ik zó als Christus zie. Dat ik met
zijn ogen ga kijken. Met zijn oren ga luisteren.
Als met zijn
handen de dingen ga aanpakken. Steeds zijn koers kies. En in
zijn geest over alles beslis. In deze wijsheid ligt het behoud.
Voor ons. En voor alle mensen! Amen.
Gebed:
Here onze
God! We danken U hartelijk voor uw grote geschenk: Jezus
Christus, de Heiland van de wereld. Wat fijn, Here, dat U ons
niet onze eigen gang laat gaan, maar dat U ons aanspreekt en
naar U toe roept, naar U, de Eeuwige God van hemel en aarde. U
wilt, dat wij léven zullen.
Dat we niet zullen verdwalen, maar de goede weg zullen vinden.
Dank U voor het werk van Christus, die aan het kruis zijn
leven gaf, opdat ieder die in Hem gelooft niet verloren gaat,
maar eeuwig leven zal hebben.
We danken U voor het wondere werk van de Heilige Geest, die
ons zicht geeft op uw eeuwige goedheid, uw wijsheid, uw
almacht, op uw rechtvaardigheid, uw trouw, uw barmhartigheden.
Neem, Here met uw Geest uw intrek in ons bestaan. Doordring
ons zo met geest en leven, dat we helemaal beheerst worden
door het denken en voelen en willen van de Here Jezus.
U kent de tegenstemmen en tegenkrachten die er bij ons zijn.
U peilt ze beter nog dan wij. We varen zo vaak op ons eigen
kompas, ook al noemen we ons christen.
Ons denken is zo verbrokkeld, onze levensstijl zo vaak door
eigen zin en begeerte ingegeven. We schamen ons daarover,
Here. Maar we bidden: vergeef ons ons kwaad en verlos ons van
de boze. Verlos ons. En houd ons elke dag vast in uw genade.
Laat het evangelie van Christus krachtig klinken in heel de
wereld. Zegen uw kerk overal en bouw haar op. Doorbreek
barričres waar nu het evangelie geen toegang heeft, vermurw
harten van mensen dat ze de weg naar U mogen vinden. Zegen de
dienst van het evangelie. Zegen de Theologische Universiteit
van onze kerken hier in Kampen. Geef dat er goede
boodschappers van U worden gevormd. Geef een fijne en
opbouwende Schooldag, als velen uit het land hier woensdag
komen om met onze opleiding mee te leven.
We komen ook bij U met allerlei nood die er in onze wereld is.
Geef vrede in deze wereld. Geef dat er leefruimte is voor
iedereen. Ontferm U over mensen die gebukt gaan onder onrecht
en geweld. Ontferm U over vluchtelingen. We dragen de
asielzoekers aan U op, vooral degenen die in ons midden leven.
Geef hun goede moed in alle spanning die ze doormaken. Laten
er rechtvaardige en wijze beslissingen mogen worden genomen
over hun asielaanvraag. Geef dat ze bij U troost en vrede
mogen vinden, ook als ze zich soms verlaten voelen, en als ze
verdriet en zorg hebben over familie en vrienden in hun
thuisland. Geef troost en kracht aan wie ziek zijn.
Geef herstel waar het kan. Schenk verlichting in pijn en
benauwdheid. Geef rust en overgave daar waar de afbraak niet
te stuiten is. Wees met wie psychisch in de knel zitten. U
weet Here, hoe moeizaam d t is. Bemoedig ze alstublieft
en houd ze vast. Zegen alle verzorging en hulpverlening. Laat
de liefde van Christus daar gestalte in krijgen. Wees met wie
in hun leven vastgelopen zijn. Dikwijls zijn we teleurgesteld,
Here, over mensen vlak om hen heen, en hebben we daar verdriet
over. Soms is het in een huwelijk niet goed gegaan, is de
relatie stuk gelopen. Ontferm U over ons, Here. Soms hebben we
zelf veel schuld aan de mislukkingen.
Soms zitten we in allerlei verkeerde dingen verstrikt.
Bevrijd ons eruit. Geef ons nieuwe kansen alstublieft, Here.
Open een deur naar een nieuwe toekomst.
We danken U dat we nooit vergeefs bij U aankloppen. Dat hebt U
zelf gezegd. Daar bouwen we op, Here. Houd ieder van ons dicht
bij U. Leid ons op de eeuwige weg, de weg met U. U, Vader, zij
de glorie, en uw Zoon, en de Heilige Geest, nu, en tot in de
eeuwen der eeuwen.
Amen.
|
1
Korintiërs 2:16